Yazarı: Margaret J. PALMER
Yayınevi : Rota Yayıncılık
Baskı : İstanbul/ 1993 / 179 shf.
ISBN : 975-7805-16-5
Bilim Grubu : Yönetim
Türü : Tercüme
Hitap Ettiği Okuyucu Kitlesi: Özel İlgi
Genel Değerlendirme:
Kitap, bir işyerindeki elemanların performanslarının değerlendirilmesinin
günümüzde kullanılan başlıca teknik ve öğelerini incelemektedir. Ayrıca
performans değerlendirmesi çerçevesinde yapılan karşılıklı görüşmelerden
sağlanan bilgilerin nasıl kullanılacağını da ele almaktadır. Kısaca,
etkili bir değerlendirme sisteminin karakteristikleri incelenmektedir. Ayrıca
kitabın sonuna eklenmiş olan test, pratik ve sınav bölümleri okuyucuya
metin bölümünde öğrendiklerini gözden geçirip sınama ve uygulama yapma
imkanı sunmaktadır.
1. BÖLÜM
Performans Değerlendirmesi
Sürecinin Tanımlanması
Performans Değerlendirmesinin
Amaçları
Performans değerlendirmesi,
bir yöneticinin, önceden saptanmış standartlarla karşılaştırma ve ölçme
yoluyla, iş görenlerin işteki performansını değerlendirmesi sürecidir.
Performans değerlendirmesi
yapmanın iki amacı vardır. Bu amaçlardan birincisi, iş performansı hakkında
bilgi edinmektir. Bu bilgi yönetsel kararlar alınırken gerekli olacaktır.
Ücret artışlarına, ikramiyelere, eğitime, disipline, terfilere ve başka
yönetsel etkinliklere ilişkin kararlar genellikle performans değerlendirmesinden
elde edilen bilgilere dayanır. İkinci amaç ise, çalışanların iş tanımlarında
ve iş analizlerinde saptanan standartlara ne ölçüde yaklaştığına ilişkin
geri besleme sağlamaktır.
Performans Değerlendirmesinde
Görev Paylaşımı
Çalışanlar performans
hedeflerinin ve değerlendirme ölçütlerinin saptanmasına katıldıkları,
kendi kendilerini değerlendirdikleri ve gösterdikleri performansı denetçilerle
tartıştıkları zaman, organizasyonun amaçları doğrultusunda ekip ruhuyla
çalışmaya daha çok eğilimli olurlar. Çalışanların kendi kendilerini
değerlendirmesinin teşvik edilmesi, onlara, tüm değerlendirme sürecine
kendi yaptıkları katkının çok önemli olduğuna ilişkin güçlü bir
mesaj verir.
Performans Değerlendirmesinde
Sorumluluğun Paylaşılması
Performans değerlendirmesi,
yöneticilerin çalışanları tanımasının, onlara önerilerde bulunup önderlik
etmesinin ve organizasyonun daha etkili bir şekilde işlemesi için onlarla
omuz omuza çalışmasının tek yoludur.
2. BÖLÜM
Performans Değerlendirmesi
Sisteminin Öğeleri
Çalışanların
performans değerlendirmesindeki rolü
Birlikte çalışma
sonucunda ortaya çıkacak sistem şu özellikleri taşır:
Anlamlı bir iletişim
kurulması sayesinde yönetici / iş gören ilişkilerini güçlendirir. Çalışanların kendi
hedef ve standartlarını daha planlama aşamasında tartışabilmesini ve üzerinde
iş verenle anlaşmaya varabilecekleri yeni fikirlerle sürece katılmasını
sağlar. Herkese hedeflerini ve
standartlarını yıl içinde yeniden gözden geçirme fırsatı sağlar.
Zıtlaşmaları azaltır. Örgütsel kararlara katılımı
artırır.
Planlamayla başlayan ve çalışanların katılımını içeren bir performans değerlendirmesi genellikle değerlendirilen işin tam bir manzarasını ortaya çıkarır. Katılımcı bir performans değerlendirmesinin bir başka sonucu da, çalışanların iş talimatlarına karşı olumlu bir tutum takınmalarıdır. Yapılacak değişikliklerin kararlaştırılmasına çalışanlar da katıldığında, organizasyon daha çabuk büyüyüp gelişecektir.
Performans değerlendirmesi
hangi aralıklarla yapılmalıdır?
Elindeki kadroyla varacağı
hedeflerin saptamak isteyen her yönetici, bu kadro hakkında bir değerlendirme
yapmaya ihtiyaç duyar. Bu tipte bir değerlendirme belli bir zaman ve yerle sınırlanmayıp
her zaman devam etmelidir. Performansı gözden geçirmenin üç ana tipi vardır.
1.Geri besleme: Yöneticinin
personelle ilişki içinde olması için biçimsel ve biçimsel olmayan yöntemlerdir.
Bu genellikle yöneticinin insanları işlerinin başındayken ya da örneğin
kahve içerlerken görüp konuşması şeklinde olur.
2.Yetiştirme: Sorunları
gidermenin sürekli bir yöntemidir. Bu yöntemde yönetici bir antrenör ya
da işleri kolalaştıran biri gibi davranır, olumlu ve verimli uygulamaları
teşvik eder. Performansı gözden geçirmek üzere yapılan biçimsel görüşmelerin
tamamlayıcısıdır.
3.Karşılıklı görüşmeler:
Organizasyonun yapısına bağlı olarak üç ayda bir, altı ayda bir ya da yılda
bir yapılacak biçimsel değerlendirmelerdir. Bu biçimsel uygulama, önceki
performans değerlendirmesinde saptanan amaç ve hedeflerin ne ölçüde gerçekleştiğini
gözden geçirmek üzere düzenlenir.
Bu yöntemlerin her birinin kendine özgü işlevleri vardır. Bu işlevleri iş görenlerin ihtiyaçları, değerlendirmeyi yapan yönetici ve performans değerlendirmesine ilişkin daha önce alınmış organizasyonel kararlar belirler. Organizasyonun performans değerlendirmesi için saptadığı zaman aralığı ne olursa olsun, bir yönetici kendi personelinin ihtiyaçlarından her zaman haberdar olmalıdır.
3. BÖLÜM
Performans Değerlendirme
Teknikleri
Performans Değerlendirmesinde
Karşılaşılan Sorunlar
1.Tek ölçüt: Tipik
olarak, bir elemanın yaptığı iş bir kaç görevden oluşur ve bunlar iş
tanımlarında sıralanır. Bu yüzden yönetici bütün değerlendirmesini
tek bir ölçüte dayandırırsa, ortaya bir sorun çıkar. İşin başarıyla
tamamlanması için bütün görevlerin yerine getirilmesi gerektiği halde bu
yönetici en göze çarpan göreve ilişkin tek bir ölçütle yetinir. Sonuç
olarak da, tercih edilen ölçütle diğer faktör arasındaki ilişki bulanıklaşır.
2.Müsamaha: Müsamaha
ya da "değerlendirme enflasyonu" bir yöneticinin, bir elemanın
performansını gerçekte olduğundan daha yüksek değerlendirmesidir. Yöneticiler
bazen, iş görenleri suçlamak için bir neden olmadığını düşünerek
onları belli ölçütlere göre olduklarından daha yüksek değerlendirir.
Ya da iş görenleri teşvik edeceğini düşünerek, onların performansını
olmasını istedikleri düzeydeymiş gibi değerlendirirler. Müsamaha iş
performansının hoşa gitmeyecek taraflarını tartışmanın da gerekli
olduğunu gözden saklar. Gerçekleri görmezlikten gelir ve gelişme için
doğru geri beslemenin önemini unutturur. Müsamahanın tersi katılıktır.
Katılık, çalışanlar hak ettiklerinden daha düşük düzeyde değerlendirme
eğilimidir. Performansı küçümser, daha çok çalışanların hatalarına,
zayıflıklarına ve eksikliklerine dikkat eder. Bu değerlendirme, çalışanları
küçük düşürür ve gelişme heveslerinin kırar.
3.Hale etkisi: Hale
etkisi, bir yöneticinin bir elemanı, belli bir iş alanındaki mükemmelliğe
bakarak değer alanlarda da olduğundan yüksek değerlendirmesidir. Hale
etkisi terste işleyebilir. Bir eleman için bütün yönlerinde başarılı
olduğu halde bir tek yönde etkili değilse bu başarılı olmadığı yönün
öne çıkarılması "boynuz etkisi" diye bilinen durumu ortaya çıkarır.
Hal ve boynuz etkilerine dayanan değerlendirmeler, çalışanların gelişmelerine
yardımcı olmaz.
Diğer sorunlar ise:
Objektif olmama ve ön yargılardır.
4. BÖLÜM
Performans Değerlendirmesi
Görüşmesi
Çalışanlar genellikle
işlerini iyi yapıp yapmadıklarını bilmek isterler. Değerlendirme
yoluyla çalışanlara bu bilgiyi sağlamak yöneticilerin görevleri arasındadır.
Daha öncede söylediğimiz gibi çalışanların performanslarının değerlendirmesi
süreci hiç aksatmadan, düzenli olarak yapılmalı ve hem biçimsel hem de
biçimsel olmayan iletişim kanallarını içermelidir.
Değerlendirme Görüşmesinin
Hedefleri
1.Performans hedefleri
üzerinde uzlaşma sağlamak.
2.Görüşülen elemanın
özellikle güçlü olduğu yönleri saptamak.
3.Düzeltilmeye ihtiyaç
gösteren performans alanlarını saptamak.
4.Görüşülen elemanla
birlikte performansın daha iyi hale gelmesi için plan yapmak.
5.Gelecek değerlendirme
döneminde o elemandan nasıl bir performans beklendiğini ortaya koymak.
Performans Değerlendirme
Görüşmelerinin Tipleri
1.Dolaysız Yöntem: Çalışanlara
önceden saptanmış soruların yöneltildiği ya da açıklamaların yapıldığı
resmi bir görüşme yöntemidir.
2.Dolaylı Yöntem: Daha
çağdaş bir yaklaşımdır. Esas olarak çalışanlarla üstleri arasında
geçen, konuları önceden sınırlanmamış bir tartışmadır.
3.Planlama: Değerlendirme
görüşmesini dikkatle ve her yönüyle planlamak çok önemlidir. Yöneticinin
görüşmeden önce bazı notlar alması çok yararlı olur. Yol gösterici
ya da hatırlatıcı bir işlevi olan bu notlar yöneticinin elden geldiğince
objektif olmasına yardım eder. Kişisel özellikler ancak üretkenliği
azaltıyorsa ya da performans sorunlarına yol açıyorsa tartışma konusu
edilmelidir.
GÖRÜŞMENİN YÜRÜTÜLMESİ
Samimi Bir Hava Oluşturmak
Görüşmeden önce kısaca
hal hatır sormak yararlı olur. Bu konuşmayı fazla uzun tutmamak ve işle
ilgili konulara doğru yönlendirmek gerekir. Yönetici yapılacak görüşmenin
önemli olduğunu hissettirecek bir atmosfer oluşturmalıdır.
Hedefleri Ortaya Koymak
Yönetici ile çalışan
arasında samimi bir hava oluşturulduktan sonra, yönetici hedefleri ortaya
koyup gündemi açıklayarak performans değerlendirme görüşmesini başlatmalıdır.
Bu noktada yönetici görüşmenin nasıl yürütüleceğini de belli
etmelidir.
Elemanın Öz Değerlendirmesi
Elemanın kendi
performansını bütün ana görevlerini, işlevlerini, ve yükümlülüklerini
- sözlü olarak değerlendirmesi, görüşme gündeminin ilk maddesi olmalıdır.
Yöneticinin Değerlendirmesi
Elemanın öz değerlendirmesi
sona erdikten sonra yönetici onun sözlerine cevap vermelidir. Elemanın söylediklerine
katıldığını bildirmek tartışmaya başlamanın iyi bir yoludur.
Etkili İletişim
Bir performans değerlendirmesinin
yararlı sonuçlar vermesi için gerekli becerilerden biri de iletişimdir.
Performans değerlendirme görüşmelerini kolaylaştırabilecek bazı iletişim
teknikleri vardır. Dostça bir ortam oluşturmak, yanlış anlama
ihtimallerini ortadan kaldırmaya çalışmak, görüşmenin kesintiye uğramamasını
sağlamak, açık uçlu sorular sormamak ve sorulara dürüstçe cevap
verilmesini cesaretlendirmek. Yönetici, elemana ilk
adıyla hitap ederek, kahve ikram edere, ya da hatta oturacakları koltukları
uygun bir şekilde düzenleyerek rahat ve resmiyetten uzak bir ortam oluşturabilir.
Performans Görüşmesi
İçin Kilit İletişim Becerileri
Destekleyici olun.
Yargılayıcı olmayın.
İşbirliğini teşvik
edin.
Katılımı teşvik
edin.
Değerlendirmeye yön
verin,.
Gelecek İçin Plan
Yapmak.
Performans değerlendirmesinin
belgelenmesi gerekir. Görüşme sonrasında görüşme formunun doldurulması
faydalı olur.
5.BÖLÜM
*Kariyer Geliştirme /
Performans Yükseltme Planı
*Çalışanlara
performansları hakkında geri besleme sağlamak, performans değerlendirme
sistemlerinin başta gelen amaçlarından biridir.
*Başarılı Bir
Performans Yükseltme Planının Gerekleri
*Üst yönetimin gayreti
*Hiçbir büyük örgütsel
program, üst yönetim işi ciddiye alıp tam bir destek vermedikçe başarılı
olamaz.
·
Açık ve kesin ifade
·
İlan etme ve teklif alma.
·
Eğitim ve gelişim programları
·
Yöneticilerin ve nezaretçilerin eğitimi.
·
Kariyer planlama ve geliştirme programına sadece en üst yöneticiler değil,
çalışanlara rehberlik eden, öneriler yapan ve yardımda bulunan daha alt
düzeydeki yöneticiler de destek olmalıdır.
*İletişim
*Dikkatli Planlama
*Kariyer geliştirme ve
sorumlulukları
*Organizasyonların
Sorumlulukları
·
Çalışanların mesleki ihtiyaçlarının doğru bir şekilde saptamak.
·
Organizasyonun sağladığı fırsatları mesleki ihtiyaçlara uygun hale
getirmek.
·
İçerden terfi politikası uygulanacak.
·
Elemanlara mesleki danışmanlık hizmetleri sağlamak.
·
Yardım ve değerlendirme programları hazırlamak, iş rotasyonu ve iş
zenginleştirme politikaları uygulamak, kariyer planlama grupları oluşturmak.
·
Çalışanlara seçenekli ek olanakları sağlamak.
·
Çalışanlara eğitim olanakları sağlamak ve bu konudaki çabalarını
desteklemek.
*Bireyin sorumlulukları.
·
Kariyer planlamasına aktif bir şekilde katılmak.
·
Mesleki gelişim etkinliklerinde belirli bir rol almak.
·
İhtiyaçlarını, değerlerini, ve kişisel hedeflerini belirlemek.
·
Yeni fırsatlar aramak.
·
Organizasyonun sağladığı araçlardan yararlanmak.
·
Bütün seçenekleri araştırmak.
·
Kişisel hayatındaki mesleki ihtiyaçlarını etkileyen değişiklikleri
anlamak.
anasayfa yemek tarifleri osmanlı tarihi hukuki konular yazarlar seo kaynakları forum
Kitap Özetleri 1 Kitap Özetleri 2 Kronolojik Bilgiler Kanunlar Dilbilgisi Başarının Sırları Bilgisayara Giriş İnternet Hakkında Sorular İnternet Güvenliği
Hastalıklar Gebelik Bilgileri Bebek Bakımı Çocuk Gelişim Basamakları Sağlık ve Güzellik Kazalar ve İlkyardım Yemek Tarifleri Şifalı Bitkiler Dengeli Beslenme Kuralları Başarılı Yöntemler